PRIMEUR! Nog nooit eerder door Nederlanders in de winter gelopen.  Alleen Zanskari en monniken liepen tot nu toe deze unieke alleen in de winter mogelijke, route. We beginnen helemaal ten zuiden van Zanskar en lopen, over bevroren rivieren, door uiterst afgelegen rivierkloven naar Zangla in het hart van Zanskar. Van Zangla volgen we de route van de Chaddar, over het ijs van de Zanskar rivier lopen we naar Ladakh. We steken Zanskar dus helemaal door, en dat in de winter. Dit is uniek en nog nooit eerder gedaan.!

Zanskar behoort tot de meest geïsoleerde deden van de Indiase Himalaya. In de winter kun je er eigenlijk niet komen want het enige weggetje ernaartoe ligt onder een dik pak sneeuw. Het alternatief zijn de eeuwenoude voetpaden die over de Zanskarketen lopen. Maar daar ligt nog meer sneeuw en de locals proberen het niet eens. Maar als het wekenlang keihard gevroren heeft, zien de Zanskari een nieuwe mogelijkheid: het ijs van de Zanskar rivier. Deze woeste rivier – formaat IJssel – baant zich een weg door een smalle kloof van Zanskar naar Ladakh.  

Maar wij doen het anders. In jeeps rijden we in één of twee dagen tijd naar het uiterste zuiden van Zanskar, naar het startpunt van onze trekking. De jeeprit is al een expeditie op zich. Uiterst voorzichtig zoeken we een weg over totaal verlaten hoogvlaktes en proberen ondergesneeuwde keien te ontwijken. Vooraf kan nooit gezegd worden of er veel of weinig sneeuw zal liggen en op welke hoogte. Het kan dus zomaar zijn dat we onderweg moeten overnachten. Mooie gelegenheid om voor de eerste keer ervaring op te doen met winterkamperen in de Himalaya.

Vanuit  Zuid Zanskar lopen, glijden, glibberen en schuiven we in acht dagen tijd dwars  door de Zanskar keten, richting Zangla. Dagenlang trekken we door uiterst afgelegen kloven over het ijs van bevroren rivieren . Langs de wanden van de kloven hebben bronnen enorme blauwwitte ijsbloemen gevormd. Het ijs van de rivieren is alles behalve saai. Soms is het een smalle rand van dik ijs, waar de rivier zich in het midden doorheen perst. Soms is de hele rivier bedekt met een spiegelgladde laag. Het ijs is overal anders en kan binnen enkele uren veranderen. Als we pech hebben, stroomt de rivier het ijs op en moeten we stukken over de rotsen klauteren. Kortom: Het ijs, de rivier en het landschap kan van uur tot uur veranderen.

Stomverbaasd kijken monniken van Phuktal gompa op wanneer we na drie dagen via de achterdeur  binnen komen lopen. Phuktal is het meest geïsoleerde klooster van Zanskar. De route die wij volgen is zomers niet zonder gevaar en wordt dan ook niet gelopen en 's winters al helemaal niet. Alleen Zanskare en de monniken zelf wagen zich aan deze koude, spectaculaire tocht.  Naast het klooster maken we kamp en misschien, hoewel gewoonlijk niet toegestaan, slapen we deze nacht samen met de monniken in het klooster zelf.

Dan trekken we verder en na nog eens vier of vijf dagen lopen bereiken we Zangla waar we een rustdag nemen. We slapen dan in een traditionele Zanskari boerderij. Geen luxe maar wel een klein kacheltje en wat extra waswater. Het is ook een unieke gelegenheid om het winterleven van deze geïsoleerde gemeenschap gade te slaan. Daar hoort ook het kloosterleven in de plaatselijke gompa bij.

Bij Zangla pikken we de traditionele Chadder route op en lopen in zo'n 5 à 6 dagen tijd over het bevroren water van de woeste Zanskar Rivier naar Ladakh. Daar waar de Zanskar rivier samenkomt met de Indus rivier staan jeeps te wachten om ons terug te rijden naar Leh. 

Een dergelijke avontuurlijke route brengt uiteraard ook organisatorische uitdagingen met zich mee. Er is een kleine kans dat we het beginpunt van de trek, dat in een ’s winters totaal verlaten deel van de Himalaya ligt, niet kunnen bereiken. Dan volgen we een deel van de traditionele Chaddar route. Daar is niks mis mee, integendeel het is fantastisch!  Maar ook dan hebben we een alternatieve route, terug over ondergesneeuwde Himalaya passen, zodat we niet hoeven te ‘backtracken’. over het ijs van de Zanskar rivier. Deze laatste tocht wordt alleen door Travel 2 Explore al sinds 2005 met succes 1x per jaar uitgevoerd. 

Met Zanskar wordt een gebied aangeduid wat globaal genomen ten noordoosten van Kashmir en ten zuiden van Ladakh ligt. Het gebied bestaat uit een aantal hoge bergketens met toppen boven de 6000 meter, zeer diepe canyons en drie valleien die op een gemiddelde hoogte liggen van 3500 meter. De bekendste rivier die het gebied doorsnijdt is de Zanskar rivier. All deze natuurlijke barrières zorgen ervoor dat Zanskar ook één van de moeilijkst bereikbare gebieden van India is. Slechts enkele maanden per jaar is het enige weggetje hier naartoe sneeuwvrij. In Zanskar leven ongeveer 12.000 mensen en door de eeuwenlange geïsoleerde ligging zijn westerse en Indiase invloeden hier nog zeer beperkt. De meeste Zanskari leven nog steeds van wat het land hen opbrengt. De Zanskari zijn overwegend Boeddhistisch en leven al eeuwenlang in vreedzame harmonie met een Islamitische minderheid samen. Padum is de “hoofdstad’ van Zanskar en rijk aan kloosters, manimuren en chortens. De chortens van Sani stammen vermoedelijk uit de tweede eeuw, dat is 900 jaar ouder dan de tempel in Alchi. 

In dit onherbergzame gebied leven maar weinig dieren. Eén van de meest aansprekende is de sneeuwluipaard. Ook steenbokken en wolven komen nog in redelijke aantallen voor. De kans dat we tijdens de wintertrektocht een glimp opvangen van de schuwe sneeuwluipaard is klein maar wel reëel. Verleden jaar heeft een drager van nabij een sneeuwluipaard gezien en vonden we verse pootafdrukken die dwars door het kamp liepen.